Dlaczego jesienią liście na drzewach stają się żółte, czerwone, czy brązowe?

Wiosną i latem liście są zielone, bo w środku mają chlorofil – to taka magiczna substancja, dzięki której roślina może łapać światło słoneczne i zamieniać je w energię do życia.

Ale kiedy nadchodzi jesień, dni robią się krótsze, słońca jest mniej, a powietrze chłodniejsze.
Drzewa wtedy jakby mówiły: „Trzeba odpocząć! Czas przygotować się do zimy.”

Zaczynają więc zamykać dopływ soków do liści, a chlorofil się rozkłada i znika.
Wtedy ukazują się inne barwniki, które wcześniej były ukryte:

  • karoteny – dają kolor żółty i pomarańczowy,
  • antocyjany – barwią liście na czerwono lub purpurowo,
  • ksantofile – odpowiadają za ciepłe, złote odcienie.

Dzięki temu jesienne drzewa wyglądają jakby ubrane były w kolorowe płaszcze!
A gdy nadejdzie zima, liście opadają, a drzewo zasypia — by znów obudzić się wiosną.

Od razu nasuwa się pytanie, czemu liście jednych drzew brązowieją, a innych przybierają żółty, czy czerwony kolor?

Otóż kolor liści jesienią zależy od tego, jakie barwniki znajdują się w ich wnętrzu i co się z nimi dzieje, gdy kończy się lato.

W liściach są różne barwniki:

  • chlorofil – zielony
  • karoteny – żółty i pomarańczowy
  • antocyjany – czerwony i fioletowy
  • ksantofile – złocisty

Gdy robi się zimniej i mniej świeci słońce:

  • chlorofil zanika,
  • a pozostałe barwniki stają się widoczne.

Kolor liści zależy też od takich czynników jak:
🌞 ilości światła słonecznego – więcej słońca = więcej czerwieni i pomarańczy,
❄️ temperatury – chłodne noce i ciepłe dni sprzyjają tworzeniu antocyjanów (czyli czerwonych barwników),
🌧️ wilgoci w powietrzu – susza może sprawić, że liście szybciej zbrązowieją i opadną,
🌳 gatunku drzewa – klony żółkną lub czerwienieją, dęby brązowieją, brzozy stają się złote, a buki miedziane.

Każde drzewo maluje więc swoje liście po swojemu – jak artysta używający własnej palety barw.